Jesteś tutajMPZP narzędziem ochrony drzew w miastach

MPZP narzędziem ochrony drzew w miastach


0
No votes yet
Your rating: None
Źródło: 
Fundacja Sendzimira
Odpowiednie zapisy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego mogą zapewnić najbardziej skuteczną ochronę drzew    i terenów zieleni miejskiej – ich potencjał jednak nie jest wykorzystywany w Polsce.  Taką tezę stawia Agata Burlińska w poradniku „Przyroda w mieście – Rozwiązania”, wydanym przez Fundację Sendzimira.
 
Tereny zieleni w mieście powinny stanowić spójny i funkcjonalny system. Pozwoli to bowiem wykorzystać potencjał przyrody do dostarczania korzyści w sferze środowiskowej, ekonomicznej i społecznej, przekładających się na wyższą jakość życia w miastach. Takie założenie powinno znaleźć odzwierciedlenie w zapisach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w 2011 r. około 25 proc. powierzchni gmin miejskich było objętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. W miastach na prawach powiatu odsetek ten wyniósł zaledwie 13 proc.
Średnio zaledwie od 4 do 6 proc. terenów zieleni w miastach objętych jest mpzp.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu prze¬strzennym  daje możliwość tworzenia zapisów w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego nakazów, zakazów i parametrów związanych z zielenią miejską.
Podstawowym zadaniem mpzp jest przeznaczenie terenów pod różne funkcje i określenie zasad ich gospodarowania. Można zatem ustalić tereny, na których zieleń będzie terenem podstawowym lub uzupełniającym. Ponadto, można nałożyć obowiązek ich zagospodarowania odpowiednimi rodzajami zieleni, np. ze wskazaniem na gatunki rodzime lub zaznaczyć preferencję gatunków liściastych.
Przeznaczając w mpzp określone tereny pod zabudowę, szczególne znaczenie dla ochrony zieleni ma wymóg minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej. Operując tym parametrem w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, można ustalić sposoby zagospodarowania terenów. Od dużego zagęszczenia zabudowy przy małym udziale powierzchni biologicznie czynnej, po zabudowy ekstensywnej o dużym udziale powierzchni o charakterze naturalnych. 
Mpzp określa również parametry nowych budynków, włącznie ze sposobem ich wykończenia i formą architektoniczną. Takimi zapisami można realizować zielone dachy. Określając szczegółowo ich parametry można doprowadzić do tego, że staną się funkcjonalnym i wartościowym elementem miejskiego ekosystemu i częścią przestrzeni miejskiej.
Mpzp umożliwia zachowanie istniejącej zieleni i drzewostanu poprzez odpowiednie kształtowanie linii zabudowy i ustalenie zasad realizacji tych linii. Zieleń może łagodzić uciążliwości powodowane przez drogi lub zakłady produkcyjne. Może też podkreślać reprezentacyjny charakter ulic i dzielnic handlowych.
Mpzp umożliwia wprowadzenie obowiązku urządzenia szpalerów drzew lub wydzielonych terenów zieleni izolacyjnej przez właścicieli na terenach zabudowy mieszkaniowej.
Wprowadzając zapisy w tekście i oznaczenia orientacyjnych aranżacji na rysunkach w mpzp, można przesądzić o nadaniu ulicom funkcji ciągów pieszo-jezdnych. To przestrzeń, w której znajdują się miejsca parkingowe, jezdnia dla ruchu, ścieżki rowerowe, chodniki, zieleń i obiekty małej architektury. To coraz popularniejszy sposób na uspokojenie ruchu samochodowego, „oddanie ulic mieszkańcom” i wprowadzanie zieleni do przestrzeni publicznej miast.
Podobnie rzecz tyczy się określenia rodzaju nawierzchni, określając parametry dróg. W swoim artykule Agata Burlińska podkreśla, że innowacyjnym sposobem na osiągnięcie bardzo efektywnych i efektownych rezultatów w zarządza¬niu zielenią w pasach infrastruktury komunikacyj¬nej jest stosowanie w odniesieniu do tych terenów współczynnika powierzchni biologicznie czynnej.
W celu ochrony przyrody w dokumentach planistycznych warto posłużyć się również pojęciem systemu przyrodniczego obszaru lub systemu przyrodniczego miasta. Przykładem jego praktycznego wykorzystania jest OSTAB w Gdańsku. To akronim od Ogólnomiejskiego Systemu Terenów Aktywnych Biologicznie. OSTAB zdefiniowano jako system korytarzy i układów powiązań ekologicznych o charakterze ciągłym, przenikający obszar zurbanizowany. Umożliwia wzrost retencji wody w krajobrazie miasta, migrację gatunków i tworzenie dla nich siedlisk, wpływa na kształtowanie warunków mikroklimatycznych, redukując efekt miejskiej wyspy ciepła. Odniesienia do OSTAB można znaleźć w ofertach sprzedaży nieruchomości, podkreślających zalety mieszkania w zielonej okolicy.
Polskie prawo w zakresie planowania prze¬strzennego wyznacza dość sztywne ramy, w których poruszają się urbaniści oraz urzędnicy. Jednocześnie stwarza ono różnorodne możliwości, które da się, przy włożeniu dodatkowego wysiłku, wykorzystać dla innowacyjnych rozwiązań. Agata Burlińska zwraca uwagę, że pod wy¬mówką braku możliwości prawnych często ukrywa się brak wiedzy o znaczeniu zieleni w mieście lub dobrej woli na wszystkich szczeblach zaangażowa¬nych w sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jej zdaniem warto włożyć dodatkową pracę i zaangażować się, aby opracowywać takie projekty planów, które w kompleksowy sposób odpowiadają na problemy polskich miast i wymagają stosowania rozwiązań korzystnych dla systemu przyrodniczego miasta, od którego zależy przecieżnasza jakość życia w miej¬skiej dżungli.
 
Więcej informacji oraz przykładów stosowania zapisów w mpzp dla ochrony drzew w mieście oraz innych rozwiązań technicznych i organizacyjnych, można znaleźć w poradniku „Przyroda w mieście – Rozwiązania” wydanym przez Fundację Sendzimira.
Do 31 marca 2014 można zamówić bezpłatny egzemplarz drukowany za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie Fundacji Sendzimira: www.sendzimir.org.pl lub pobrać z niej wersję elektroniczną w PDF.
Publikacja została dofinansowana przez NFOŚiGW i SWISS Contribution.

 



Nawigacja

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 0 users i 13 gości.