Od 29 marca br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji dostępny jest projekt ustawy o minimalnej odległości dla planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowejZgodnie z definicją zawartą w projekcie przez uciążliwość zapachową należy rozumieć stan dyskomfortu, subiektywnie odczuwany przez człowieka w sferze fizycznej i psychicznej, spowodowany zapachem substancji występującej w powietrzu. Jak podkreślono w uzasadnieniu do projektu, co prawda w prawie każdej kategorii ludzkiej działalności, w pewnych warunkach, może wystąpić emisja różnych ilości zróżnicowanych związków zapachowoczynnych, ale fermy zwierzęce są wskazywane przez Polaków jako jedna z z trzech największych potencjalnych uciążliwości w sąsiedztwie miejsca zamieszkania. Wynika to z przeprowadzonego w 2015 r. na zlecenie Ministerstwa Środowiska badania pt. „Badanie świadomości i zachowań ekologicznych mieszkańców Polski” w zakresie uciążliwości zapachowej. O potrzebie pilnego ustanowienia prawa umożliwiającego kontrolę i ograniczanie uciążliwości zapachowej może świadczyć fakt, iż około połowa skarg, petycji, uwag dotyczących zanieczyszczenia powietrza to ciągle problemy związane z uciążliwością zapachową. Najbardziej istotne wydają się zagadnienia uciążliwości zapachowej związane z dużymi obiektami produkcji zwierzęcej (są to przemysłowe fermy chowu trzody chlewnej, drobiu, zwierząt futerkowych). Przedstawiony projekt dotyczy przedsięwzięć polegających na chowie i hodowli zwierząt w liczbie:

  • nie mniejszej niż 210 DJP,
  • w liczbie mniejszej niż 210 DJP, jeżeli w odległości do 210 m od tego przedsięwzięcia zlokalizowane jest inne przedsięwzięcie, stanowiące chów lub hodowlę zwierząt, lub planowane jest takie przedsięwzięcie, a łączna liczba DJP dla tych przedsięwzięć osiągnie wartość nie mniejszą niż 210 DJP.

Wspomniany skrót DJP oznacza duże jednostki przeliczeniowe inwentarza wyznaczane na podstawie współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt określonych w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. 210 DJP oznacza 1500 tuczników lub 10500 prosiąt do 2 miesięcy lub 3000 prosiąt od 2 do 4 miesięcy lub 600 macior. W przypadku drobiu 210 DJP to 52 500 kur, a w przypadku nutrii to 30 000 zwierząt.

Jaka minimalna odległość od zabudowań mieszkalnych?

Minimalną odległość wyznacza się w następujący sposób:

minimalna odległość = DJP [m]

(dla chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP i nie większej niż 500 DJP)

minimalna odległość = 500 [m],

(dla chowu lub hodowli zwierząt w liczbie większej niż 500 DJP)

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego minimalną odległość wyznacza się jako najkrótszy odcinek pomiędzy rzutami poziomymi planowanego budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu i hodowli, a rzutem poziomym budynku mieszkalnego. W przypadku gdy plan obowiązuje, bierze się pod uwagę odległość do linii rozgraniczającej teren przeznaczony pod funkcję mieszkaniową. Ww. odległości uwzględnia się między innymi przy sporządzaniu studium i mpzp wprowadzając do tych dokumentów liczbę DJP charakteryzującą dane przedsięwzięcie. Omawiane odległości obowiązują również przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Projekt ustawy zawiera oczywiście przepisy przejściowe, zachowując moc obowiązujących planów, a nawet wyłożonych do publicznego wglądu projektów planów. Inaczej będzie z decyzjami o warunkach zabudowy – dla spraw w toku, należało będzie zastosować nowe przepisy.

Określając minimalną odległość uwzględnia się łączną liczbę DJP dla wszystkich planowanych bądź zrealizowanych przedsięwzięć. Dopuszcza się lokalizację planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej, w odległości mniejszej niż minimalna odległość od budynków mieszkalnych albo budynków o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa lub gospodarstw agroturystycznych, pod warunkiem uzyskania zgody właścicieli nieruchomości.

Po lekturze projektu nasuwają się pytania…

  1. Dlaczego 210 DJP stanowi granicę, od której zaczynają obowiązywać sztywne odległości? Czy przedsięwzięcia z tzw. pierwszej grupy przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko nie powinny również podlegać regulacjom?
  2. Czy zaproponowane odległości nie są zbyt małe i czy przez to proponowane regulacje nie okażą się nieskuteczne?
  3. Dlaczego dopuszcza się lokalizację dużych ferm hodowlanych na podstawie decyzji o warunkach zabudowy? Taka lokalizacja powinna być możliwa jedynie na podstawie planu miejscowego, tak by zagwarantować większą transparentność i większy udział społeczeństwa?
  4. Dlaczego nie pokuszono się o zdefiniowanie pojęcia produkcji przemysłowej w gospodarstwach rolnych?

W wielu gminach problem jest naprawdę poważny i budzi wielkie kontrowersje. Bardzo często lokalne władze mają ograniczone możliwości przeciwdziałania tym konfliktom, szczególnie jeżeli inwestycja realizowana jest na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Nierzadko wnioskowana obsada różni się od faktycznych zamiarów inwestora. Inwestycje są realizowane etapami, żeby ominąć postępowania środowiskowe. Te wszystkie kwestie należy wziąć pod uwagę, by nie stworzyć atrapy przepisów.

Z projektem oraz uzasadnieniem do projektu można zapoznać się tutaj.

Podziel się!