Coraz częstszym widokiem w polskim krajobrazie stają się instalacje fotowoltaiczne, lokalizowane na gruntach, które wcześniej były wykorzystywane rolniczo. W praktyce powstają one przeważnie na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, rzadziej w oparciu o ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Powód jest prosty. Na wielu obszarach tych planów po prostu nie ma, a nawet jeżeli są to nie uwzględniają one możliwości rozwoju tego typu inwestycji lub ograniczają ten rozwój do farm fotowoltaicznych o łącznej mocy nie przekraczającej 100kV. Sporządzenie lub zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to koszty i czas. Inwestorzy w wielu przypadkach szukają wiec gruntów, na których plany nie obowiązują. Brak planu powoduje z kolei, że gmina ma mocno ograniczone możliwości wpływu na sposób rozwoju danej przestrzeni. Ma to szczególnie istotne znaczenie, gdy mamy do czynienia z inwestycjami nie wymagającymi zachowania tzw. „zasady dobrego sąsiedztwa” tj. dostosowania się do zabudowy już istniejącej. Dotyczy to np. infrastruktury technicznej, do której, zgodnie z najnowszym orzecznictwem, zaliczane są farmy fotowoltaiczne. Jest to jednak szczególny rodzaj infrastruktury, który mocno oddziałuje na krajobraz. Bardzo ważne jest zatem, aby rozwój tego typu inwestycji przebiegał w sposób zrównoważony i kontrolowany tj. aby został on unormowany w aktach planistycznych.

Uwzględniając fotowoltaikę w studiach uwarunkowań i kierunkach zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego warto pamiętać o kilku czynnikach, które warunkują lokalizację tego typu obiektów. Jednym z ważniejszych czynników jest odległość do infrastruktury elektroenergetycznej. Mniejsze farmy fotowoltaiczne mogą być przyłączane bezpośrednio do sieci średniego napięcia. W zależności od jakości sieci mogą być to farmy o mocy do 8MW. Jednak odległość do punktu przyłączenia (słup linii 15kV) nie powinna być większa niż 500m. Natomiast w przypadku przyłączenia projektu do Głównego Punktu Zasilania (GPZ), odległość ta nie powinna być większa niż 10km. Projektów fotowoltaicznych nie lokalizuje się na gruntach chronionych (klasa I – III). Jest to związane z trudnościami z uzyskaniem zgodny na zmianę przeznaczenia takich gruntów na cele nierolnicze. Wskazując więc w studiach i planach miejscowych obszary lokalizacji elektrowni fotowoltaicznych warto unikać terenów, na których intensywnie występują grunty wyższych klas bonitacyjnych. Należy również omijać obszary objęte formami ochrony przyrody, a także obszary ochrony konserwatorskiej, szczególnie obszary ochrony ekspozycji. Niekorzystne są również obszary podmokłe, obszary szczególnego zagrożenia powodzią, obszary zalesione, zadrzewione oraz obszary o trudnej do rozpoznania geologii (np. zwałowiska). Farm fotowoltaicznych nie lokalizuje się w bezpośrednim sąsiedztwie cieków i zbiorników wodnych, a także w odległości bliższej niż 30m od obszarów kolejowych. Nie bez znaczenia jest również wielkość nieruchomości. W tym przypadku najbardziej atrakcyjne są tereny, które nie są mocno rozdrobione geodezyjnie. Farma fotowoltaiczna o mocy 1 MN potrzebuje m.in. 1,6 ha gruntu. Powinny być to nieruchomości z dostępem do drogi publicznej. Najlepiej, aby był to teren płaski lub z jednolitą ekspozycją SE, S lub SW i nachyleniem maksymalnie do 6%. Istotne jest też sąsiedztwo, ponieważ nieruchomość przeznaczona pod lokalizację farmy fotowoltaicznej nie może być zacieniona. Odpadają więc nieruchomości np. zlokalizowane bezpośrednio przy lasach. Odległość od obiektów rzucających cień, położonych w kierunkach E, SE, S, SW od planowanej farmy, musi wynosić minimum 90m lub 3 – krotność wysokości przeszkody rzucającej cień oraz 30m od przeszkód położonych w pozostałych kierunkach. Co prawda nie istnieją przepisy warunkujące odległość farm fotowoltaicznych od zabudowy mieszkaniowej, ale chcąc uniknąć konfliktów przestrzennych nie powinno się lokalizować tego typu inwestycji bezpośrednio w sąsiedztwie terenów istniejącej i planowanej zabudowy mieszkaniowej. Uwzględnienie wyżej wymienionych wytycznych przy sporządzaniu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wpłynie z jednej strony na atrakcyjność inwestycyjną gminy, a z drugiej zapewni jej zrównoważony rozwój.

Podziel się!